PROJEKTY BADAWCZE I EDUKACYJNE CENTRUM CERANEUM

 

Projekty realizowane bezpośrednio w Centrum Ceraneum:

– Grant Narodowego Centrum Nauki (konkurs OPUS 16, panel HS3) pt. Wschodniorzymskie elity wojskowe od Teodozjusza II do Anastazjusza I (408-518). Studium społeczno-polityczne, realizowany w Centrum Ceraneum przez zespół pod kierunkiem prof. dr. hab. Mirosława J. Leszki z Katedry Historii Bizancjum UŁ (2019–2022). Planowany wynik projektu to dwie publikacje książkowe (anglojęzyczne monografie) oraz szereg artykułów naukowych w periodykach o międzynarodowym zasięgu, indeksowanych w bazach Web of Science oraz Scopus.

– Grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (moduł Uniwersalia 2.2) pt. Latopis nowogrodzki pierwszy – przekład na język polski i opracowanie naukowe najstarszego zabytku historiografii Nowogrodu Wielkiego, realizowany w Centrum Ceraneum przez zespół pod kierunkiem dr Z. Brzozowskiej, we współpracy z Katedrą Informatyki na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej UŁ (2017–2019); planowany wynik: publikacja książkowa oraz informatyczna digitalizacja i udostępnienie źródła;

– Grant Narodowego Centrum Nauki (konkurs Opus 12, panel HS3) pt. Mahomet i narodziny islamu – stereotypy, wiedza i wyobrażenia w kręgu kultury bizantyńsko-ruskiej, realizowany w Centrum Ceraneum przez zespół pracowników i członków Centrum pod kierunkiem dr Zofii Brzozowskiej (2017-2020); planowany wynik: dwie publikacje książkowe (anglojęzyczna monografia i zbiór przekładów tekstów staroruskich na język polski);

– Grant Narodowego Centrum Nauki (konkurs Harmonia 8, panel HS) pt. Herezje dualistyczne w dziejach Europy Południowo-Wschodniej IX–XV w, realizowany w Centrum Ceraneum przez zespół pracowników i członków Centrum pod kierunkiem prof. dr. hab. G. Minczewa z Katedry Filologii Słowiańskiej (Wydział Filologiczny UŁ), we współpracy z Bułgarską Akademią Nauk w Sofii oraz Uniwersytetem Ca’ Foscari w Wenecji (2017–2020);

– Grant Narodowego Centrum Nauki (program Sonata Bis 1, panel HS) pt. Recepcja piśmiennictwa oraz literatury ludowej kręgu Slavia Orthodoxa w Polsce – historia i bibliografia twórczości przekładowej, realizowany w Centrum Ceraneum przez zespół pod kierunkiem dr. hab. I. Petrova z Katedry Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologicznym UŁ (2013–2018), planowany wynik: dwie publikacje książkowe.

 

Projekty realizowane przez członków Centrum Ceraneum:

– Grant międzynarodowego konsorcjum Research Infrastructure on Religious Studies (ReIReS) w ramach programu „Transnational Access to Special Collections and Archival Documents” (TAAD), pt. Materials for teaching the Old Church Slavic language in Bulgaria (19th–21st cent.), realizowany przez dr Agatę Kawecką z Katedry Filologii Słowiańskiej UŁ (2019); projekt obejmuje kilkutygodniowy staż naukowy w wybranej instytucji partnerskiej ReIReS: w Centrum Badań Bizantyńsko-Słowiańskich im. prof. Iwana Dujczewa przy Uniwersytecie Sofijskim;

– Grant Narodowego Centrum Nauki (konkurs Miniatura 2, panel HS) pt. Badania nad morfologią starych zapożyczeń słowiańskich w języku albańskim, realizowany w Katedrze Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologicznym UŁ przez dr. Marka Majera (2018–2019); cele projektu: udział w konferencji naukowej Slavic Linguistics Society Meeting (USA), przygotowanie publikacji w renomowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym;

– Grant Narodowego Centrum Nauki (konkurs Harmonia 9, panel HS) pt. Literatura polemiczna Słowian prawosławnych w średniowieczu, realizowany w latach 2018–2021 w Katedrze Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologicznym UŁ przez zespół w składzie: prof. dr hab. Georgi Minczew (kierownik), dr Zofia Brzozowska, dr Agata Kawecka, dr Marek Majer, dr hab. Ivan Petrov, dr Małgorzata Skowronek oraz pracownik Centrum Ceraneum UŁ dr Jan Wolski i pracownik Studium Języków Obcych UŁ dr Anna Maciejewska. Projekt będzie realizowany we współpracy z partnerami zagranicznymi z uniwersytetów i placówek akademickich Bułgarii, Danii i Włoch (na prawach formalnych współwykonawców projektu).

 

Projekty, w których Centrum Ceraneum lub członkowie Centrum Ceraneum uczestniczą jako partner:

– Projekt finansowany przez MNiSW w ramach środków na Działalność Upowszechniającą Naukę (2019–2020) pt. Wydanie anglojęzycznych wersji zeszytów rocznika „Studia Ceranea. Journal of the Waldemar Ceran Research Centre for the History and Culture of the Mediterranean Area and South-East Europe”, realizowany we współpracy z Wydawnictwem Uniwersytetu Łódzkiego;

– Projekt finansowany przez bułgarską agencję rządową „Fundacja Badań Naukowych” pt. Bułgaria  na pograniczu chrześcijaństwa, religii pogańskich i herezji. Starobułgarski przekład traktatów polemicznych przeciwko arianom, realizowany przez prof. Georgiego Minczewa z Katedry Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologicznym UŁ, członka zespołu projektowego, kierowanego przez prof. Tatianę Sławową z Wydziału Filologii Słowiańskiej Sofijskiego Uniwersytetu im. św. Klemensa z Ochrydy (2019–2021).

 

Zakończone projekty Centrum Ceraneum lub członków Centrum Ceraneum:

– Grant Narodowego Centrum Nauki (konkurs Miniatura 1, panel HS) pt. Kosmetologia antyku i Bizancjum. Mirra i kadzidło w produktach pielęgnacyjnych w okresie I–VII w. n.e., realizowany w Centrum Ceraneum przez dr Zofię Rzeźnicką (2018); cele projektu: realizacja kilku kwerend zagranicznych, niezbędnych do opracowania tekstów źródłowych i przygotowania publikacji w renomowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym;

– Grant Narodowego Centrum Nauki (program Harmonia 6, panel HS) pt. Państwo bułgarskie w latach 927–969. Epoka cara Piotra I Pobożnego, realizowany w Centrum Ceraneum przez zespół pod kierunkiem prof. dr. hab. M. Leszki we współpracy z Uniwersytetem Sofijskim (Bułgaria) (2015–2018), planowany wynik: anglojęzyczna publikacja książkowa;

– Projekt finansowany przez MNiSW w ramach środków na Działalność Upowszechniającą Naukę (2017–2018) pt. Wydanie anglojęzycznych wersji zeszytów rocznika „Studia Ceranea. Journal of the Waldemar Ceran Research Centre for the History and Culture of the Mediterranean Area and South-East Europe”, realizowany w Centrum Ceraneum we współpracy z Wydawnictwem Uniwersytetu Łódzkiego w ramach szerszej dotacji przyznanej WUŁ; koordynatorzy: dr hab. Ivan Petrov z Centrum Ceraneum (sekretarz Redakcji „Studia Ceranea” i pracownik Katedry Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologicznym UŁ) oraz dr Agnieszka Kałowska z WUŁ;

– Grant Narodowego Centrum Nauki (program Etiuda 4, panel HS) pt. Obraz życia codziennego chrześcijan na Wschodzie w świetle kościelnych źródeł normatywnych (IV–V wiek), realizowany przez mgr. A. Hołaska, członka Centrum Ceraneum i doktoranta w Katedrze Historii Bizancjum UŁ; projekt (2016–2017) realizowany we współpracy z Pontificio Istituto Orientale w Rzymie, w którym doktorant odbędzie trzymiesięczny staż naukowy;

– Grant pt. Opracowanie i przygotowanie do druku monografii akademickiej Bułgaria. Historia i kultura, finansowany przez Konsula Honorowego Republiki Bułgarii we Wrocławiu i realizowany przez zespół pod kierunkiem prof. dr. hab. G. Minczewa w Katedrze Filologii Słowiańskiej na Wydziale Filologicznym UŁ (2015);

– Międzynarodowy projekt dydaktyczny w ramach działania LLP-Erasmus Intensive Programme (IP), finansowany przez bułgarskie Human Resource Development Centre, pełniące rolę Narodowej Agencji Erasmusa w tym kraju, pt. Standards of Everyday Life in the Middle Ages and in Modern Times (3 edycje: 2012, 2013, 2014); projekt realizowany jest przez konsorcjum w składzie:
Uniwersytet im. św. św. Cyryla i Metodego (Wielkie Tyrnowo, Bułgaria) – koordynator
Uniwersytet im. św. Klemensa Ochrydzkiego (Sofia, Bułgaria)
Uniwersytet Łódzki (Ceraneum, a także Katedra Historii Bizancjum oraz Zakład Etnologii i Folklorystyki – Wydział Filozoficzno-Historyczny; koordynator: dr hab. prof. nadzw. UŁ Maciej Kokoszko)
Uniwersytet Uludag (Bursa, Turcja)
Uniwersytet w Ankarze (Turcja)
Uniwersytet Owidiusza (Konstancja, Rumunia).
Program ma charakter interdyscyplinarny i jest oparty na cyklu wykładów, seminariów, dyskusji, pracy w grupach oraz wycieczkach tematycznych, na które składają się również badania terenowe zaplanowane na drugi i trzeci rok IP. Głównym celem jest propagowanie i stosowanie na poziomie akademickim różnych metod w badaniach nad problemami historycznymi, antropologicznymi i etnologicznymi; omówienie nowoczesnych, interdyscyplinarnych tematów powiązanych z badaniem w różnych epokach historycznych życia codziennego ludzi należących do różnych grup społecznych; położenie szczególnego nacisku na innowacyjne podejście łączące metodologię typową dla antropologii i etnologii, a także na wielodziedzinowy charakter nauczania historii na uniwersytetach; stworzenie dogodnych warunków do aktywnych, bezpośrednich kontaktów i wymiany idei pomiędzy studentami i wykładowcami z różnych krajów; doprowadzenie do międzynarodowej współpracy pomiędzy uczelniami, która mogłaby pomóc w rozwinięciu przyszłych wspólnych projektów. Grupą docelową IP są wyróżniający się studenci reprezentujący dyscypliny takie jak historia, etnologia, turyzm i antropologia, a także słuchacze studiów doktoranckich zajmujący się problematyką zbieżną z tematem IP;

– Grant Narodowego Centrum Nauki (program Harmonia 2, panel HS3) pt. Bizancjum i Arabowie. Spotkanie cywilizacji VI-VIII w., realizowany w Centrum Ceraneum przez zespół pod kierunkiem dr hab. prof. UŁ T. Wolińskiej we współpracy z Uniwersytetem Arystotelesa w Tessalonice (Grecja); w skład zespołu wchodzą pracownicy Wydziału Filozoficzno-Historycznego UŁ oraz Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ (2012-2015), planowany wynik: polsko-angielska publikacja książkowa, strona i platforma internetowa;

– Grant międzynarodowego konsorcjum Humanities in European Research Area (z cyklu „Spotkania Kulturowe”) pt. Bliskowschodni chrześcijanie – opis i analiza wybranych wspólnot w Europie, realizowany przez naukowców ze Szkocji, Danii i Polski (2013–2015); polską częścią projektu kieruje dr Marta Woźniak z Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych UŁ;

– Grant MNiSW w ramach III edycji programu „Mobilność Plus” pt. Ruch monastyczny w drugim carstwie bułgarskim i jego rola społeczna, realizowany przez mgr. J. Wolskiego, doktoranta w Katedrze Historii Bizancjum na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ; podczas realizacji projektu (2014–2015) doktorant odbędzie roczny staż w Bułgarskiej Akademii Nauk w Sofii;

– Grant NCN (program Preludium 2, panel HS2) pt. Sophia – upersonifikowana Mądrość Boża. Dzieje wyobrażeń w kręgu kultury bizantyńsko-słowiańskiej, realizowany przez mgr Z. Brzozowską w Katedrze Historii Bizancjum na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ (2012-2015), planowany wynik: rozprawa doktorska, artykuły polsko- i obcojęzyczne;

– Grant NCN (program Opus 1, panel HS3) pt. Pokarm dla ciała i ducha. Dietetyka i sztuka kulinarna antyku i wczesnego Bizancjum, II–VII w., realizowany przez zespół pod kierunkiem dr. hab. prof. UŁ M. Kokoszki w Katedrze Historii Bizancjum na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ (2011-2014), planowany wynik: monografia w wersji polskiej i angielskiej, artykułu polsko- i anglojęzyczne, tłumaczenie tekstów źródłowych;

– Projekt współfinansowany przez Urząd Miasta Łodzi w ramach konkursu na działania wspierające rozwój Łodzi jako ośrodka naukowego i akademickiego (2014) pt. Organizacja Międzynarodowej Konferencji Naukowej  XI Dni Arabskie. Ciągłość i zmiana w świecie islamu. Za realizację zadania odpowiedzialna jest Katedra Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki oraz Koło Naukowe Bliskiego Wschodu „Al-Maszrik” Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego (koordynator: prof. zw. dr hab. Marek Dziekan) we współpracy z Centrum Ceraneum;

– Grant (stypendium naukowe) Marszałka Województwa Łódzkiego dla wybitnych młodych naukowców (II edycja) pt. Patronka zabytkowej łódzkiej cerkwi – święta księżna Olga. Rys biograficzny, historia kultu i polski przekład korpusu źródeł, realizowany przez mgr Z. Brzozowską, doktorantkę z Katedry Historii Bizancjum na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ (2014); planowany wynik: publikacja książkowa;

– Grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, moduł upowszechniający wyniki badań 3.1) pt. Przekład na język francuski oraz wydanie drukiem książki prof. Waldemara Cerana pt. „Rzemieślnicy i kupcy w Antiochii i ich ranga społeczna (II połowa IV wieku)”, (= Komitet Nauk o Kulturze Antycznej, Archiwum Filologiczne XIX), Wrocław – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1969, ss. 134, realizowany w Centrum Ceraneum pod kierunkiem dr. hab. prof. UŁ S. Bralewskego i dr. P. Filipczaka (2011-2013); wynik: publikacja książkowa;

– Projekt współfinansowany przez MNiSW w ramach środków na działalność upowszechniającą naukę (2013) pt. Wydanie rocznika „Studia Ceranea. Journal of the Waldemar Ceran Research Centre for the History and Culture of the Mediterranean Area and South-East Europe”, vol 2., realizowany w Centrum Ceraneum we współpracy z Biblioteką Uniwersytetu Łódzkiego (koordynator: dyr. kustosz mgr Tomasz Piestrzyński) w ramach szerszej dotacji przyznanej BUŁ;

– Projekt współfinansowany przez Urząd Miasta Łodzi w ramach konkursu na promocję Łodzi jako ośrodka naukowego i akademickiego (2013) pt. Organizacja Międzynarodowej Konferencji Naukowej Biblia Slavorum Apocryphorum. III. Varia. Za realizację zadania odpowiedzialne jest Centrum Ceraneum (koordynator: prof. dr hab. Georgi Minczew) we współpracy z Katedrą Slawistyki Południowej na Wydziale Filologicznym oraz Katedrą Historii Bizancjum na Wydziale Filozoficzno-Historycznym;

– Międzynarodowy projekt dydaktyczny w ramach działania LLP-Erasmus Intensive Programme (IP), finansowany przez bułgarskie Human Resource Development Centre, pełniące rolę Narodowej Agencji Erasmusa w tym kraju, pt. Syncretic Societies: Bridging Traditions and Modernity? Balkan Summer School for Religion and Public Life (2013), projekt realizowany jest przez konsorcjum w składzie:
Plovdiv University „Paisiy Hilendarski” (Bułgaria) – koordynator
University of Eastern Finland (Finlandia)
Istanbul Bilgi University (Turcja)
University of Bucharest (Rumunia)
University of Milan (Włochy)
University of Lodz (Ceraneum, a także Katedra Slawistyki Południowej – Wydział Filologiczny; koordynator: dr hab. prof. nadzw. UŁ Georgi Minczew)
Aristotle University of Thessaloniki (Grecja).
Projekt Letniego Uniwersytetu Bałkańskiego to inicjatywa Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu w Płowdiwie, skoncentrowana wokół problematyki umiejscowienia religii w życiu społecznym.
Inauguracyjna sesja programu, „Synkretyczne społeczeństwa – łączenie tradycji z nowoczesnością”, została zaplanowana na sierpień 2013 roku, w Płowdiwie. Do udziału zostaną zaproszeni przedstawiciele uniwersytetów, duchowieństwa, mediów, liderzy agencji pozarządowych. Zajęcia będą mieć formę zarówno tradycyjnych wykładów akademickich, jak i praktyk terenowych oraz grupowych sesji, wymagających zaangażowania uczestników.
Celem organizatorów programu jest pomoc w rozpoznaniu uprzedzeń religijnych i przeprowadzeniu refleksji poprzez transformację utartych opinii, prowadzącą do otwarcia się na inne tradycje religijne i postrzeganie ich nie jako zagrożenia, a także poprzez praktyczną naukę tolerancji i życia w różnorodności globalnego społeczeństwa;

– Projekt Centrum Ceraneum pt. Przekład i wydanie pierwszego numeru periodyku „Studia Ceranea”, współfinansowany przez Urząd Miasta Łodzi w ramach konkursu na realizację zadania „Współpraca z wyższymi uczelniami” w zakresie promocji Łodzi jako ośrodka naukowego i akademickiego (2011), wynikiem projektu jest publikacja czasopisma;

– Grant MNiSW pt. Zdigitalizowany korpus słowiańskich apokryfów starotestamentowych. Paleografia, tekstologia, kodykologia, realizowany przez zespół pod kierunkiem dr. hab. prof. nadzw. UŁ G. Minczewa w Zakładzie Paleoslawistyki i Kultury Ludowej na Wydziale Filologicznym (2008-2011), głównym wynikiem projektu jest publikacja elektroniczna na stronie Palaeoslavica oraz monografie: Biblia Slavorum Apocryphorum. Novum Testamentum, red. G. Minczew, M. Skowronek i I. Petrov, Łódź 2009 i Г. Минчев, Слово и обред. Тълкуванията на литургията в контекста на други културно близки текстове на славянското средновековие, Cофия 2011;

– Grant MNiSW pt. Konstantynopol – Nowy Rzym i jego mieszkańcy IV – pocz. VII w., realizowany przez zespół pod kierunkiem dr. hab. prof. UŁ M. Leszki w Katedrze Historii Bizancjum na Wydziale Filozoficzno-Historycznym (2007–2010), głównym wynikiem projektu są publikacje: Konstantynopol. Nowy Rzym. Miasto i ludzie w okresie wczesnobizantyńskim, red. M. J. Leszka, T. Wolińska, Warszawa 2011 oraz Z badań nad wczesnobizantyńskim Konstantynopolem, red. A. Kompa, M. J. Leszka, K. Marinow, („Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 87), Łódź 2011.